Internationale ontwikkelingen

In de twintigste eeuw hebben beide wereldoorlogen een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de sport voor mensen met een handicap. De vele revalidatiecentra, die na de Tweede Wereldoorlog in Europa en de Verenigde Staten ontstonden om de vele oorlogsslachtoffers op te vangen, gaven de sport een belangrijke impuls. Sir Ludwig Guttmann, een gerenommeerd revalidatiespecialist, ontwikkelde zijn theorie over de gunstige invloed van sport op het musculaire systeem van dwarslaesiepatiënten. De eerste sporten waren vooral geschikt voor mensen in een rolstoel.

In Engeland organiseerde Guttmann in 1948 de eerste Stoke Mandeville Games. In 1952 werden daarvoor ook Nederlandse veteranen – handboogschutters - uitgenodigd en was de eerste internationale wedstrijd voor sporters met een handicap een feit. Omdat in de Verenigde Staten basketbal ook toen al een populaire sport was, werd al snel rolstoelbasketbal ontwikkeld.

Medisch georiënteerde oorsprong
De sport voor mensen met een handicap heeft een medisch georiënteerde oorsprong. Dit is nog steeds merkbaar. Vanaf de jaren vijftig zijn nationale en internationale organisaties ten behoeve van de ontwikkeling van sport voor mensen met een handicap ontstaan. Veel van deze organisaties richten zich op één doelgroep met een bepaalde soort handicap maar behartigen meerdere takken van sport.

Sporters in een rolstoel zijn verenigd in de International Stoke Mandeville Wheelchair Sports Federation (ISMWSF), welke in 1960 werd opgericht. Aanvankelijk behoorden uitsluitend rolstoelgebruikers met een dwarslaesie tot de doelgroep van de organisatie, maar inmiddels is de doelgroep verbreed tot alle rolstoelgebruikers.

Sporters met een auditieve handicap zijn georganiseerd in de Comité International des Sports des Sourds (CISS). Aan de eerste Internationale Spelen van Doven deden in 1924 in Parijs sporters van negen verschillenden nationaliteiten mee. Na deze spelen besloten de nationale sportorganisaties voor doven zich te verenigen in de CISS. De CISS is verantwoordelijk voor zowel sportstimulering als wedstrijdsport voor doven.

In 1964 is de International Sports Organisation for the Disabled (ISOD) opgericht voor mensen met een amputatie, en ‘les autres’. Doelstellingen zijn het creëren van een sportief programma, ontwikkelen van sport en het verenigen van sportorganisaties voor mensen met een handicap.

Voor sporters met een cerebrale parese is CP-ISRA (Cerebral Palsy – International Sports and Recreation Association) opgericht in 1978. De belangrijkste doelstelling is het ontwikkelen van recreatie- en wedstrijdsport voor mensen met een cerebrale parese en aanverwante aandoeningen.

De International Blind Sport Association (IBSA) is ontstaan in 1981 als de sportorganisatie voor mensen met een visuele handicap. De voornaamste doelstelling van IBSA is het stimuleren van het sporten door mensen met een visuele handicap. Dit betekent dat er aandacht wordt besteed aan zowel wedstrijdsport als recreatiesport, alsmede aan de ontwikkeling van de sport voor mensen met een visuele handicap.

International Sports Federation for Persons with an Intellectual Disability (INAS-FID) is opgericht in 1986 als internationale sportorganisatie voor mensen met een verstandelijke handicap. De belangrijkste doelstellingen van INAS-FID zijn het verkrijgen van toegang tot internationale evenementen en het promoten van de deelname van mensen met een verstandelijke handicap aan sport- en recreatieactiviteiten. De INAS-FID filosofie bepleit de volledige integratie van mensen met een verstandelijke handicap in sportieve activiteiten van hun keuze; van lokaal recreatief niveau tot in de topsport.

Sport georiënteerde ontwikkeling
Tegenwoordig is de tendens waarneembaar waarbij de nadruk meer ligt op de tak van sport dan op de handicap. Internationaal worden steeds meer organisaties opgericht die zich richten op een tak van sport. Bij deze organisaties kunnen mensen met een handicap, ongeacht de soort en ernst ervan, sporten op recreatief niveau of in wedstrijdverband.

Een aantal internationale organisaties organiseren een tak van sport voor mensen met een handicap, maar zijn nog geen onderdeel van de ‘reguliere’ internationale reguliere sportorganisatie. Dit zijn volleybal, zeilen en rolstoelbasketbal. Rolstoeltennis is al onderdeel van de ‘reguliere’ internationale sportorganisatie en daardoor volledig geïntegreerd.

Het International Paralympic Committee (IPC) fungeert als het coördinerende bestuursorgaan voor de internationale sport voor mensen met een handicap. De IPC is opgericht in 1989. De belangrijkste taken zijn zorg dragen voor de organisatie van de Paralympische Spelen en multi-disability wereldkampioenschappen en regionale kampioenschappen in door de IPC erkende takken van sport en het beheren van de internationale wedstrijdkalender. In bredere zin liggen de doelstellingen van IPC op het gebied van integratie, onderzoek en onderwijs. IPC onderhoudt contacten met andere internationale organisaties, zoals de vergaande samenwerking met het IOC.